Việc trao quyền cho chủ đầu tư, người có thẩm quyền trong áp dụng hình thức đấu thầu nhằm góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án quan trọng, hoặc có yêu cầu đặc thù phải hoàn thành gấp. Ảnh: Song Lê

Theo Ban soạn thảo Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, đối với nội dung sửa đổi Luật Đấu thầu sẽ thực hiện sửa đổi bổ sung Điều 16, 20, 21, 29, Điều 34 và Điều 34a theo hướng tạo cơ chế chủ động cho chủ đầu tư trong việc áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu; mở rộng hình thức chỉ định thầu, lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt.

Lý do sửa đổi là Luật Đấu thầu hiện hành quy định đấu thầu rộng rãi là hình thức được ưu tiên áp dụng, các hình thức lựa chọn nhà thầu khác chỉ được áp dụng khi đáp ứng điều kiện cụ thể. Tuy nhiên, quy định này chưa bảo đảm đáp ứng tính chủ động cho chủ đầu tư, người có thẩm quyền được lựa chọn áp dụng các hình thức khác như chỉ định thầu để đẩy nhanh tiến độ gói thầu, dự án. Do đó, cần bổ sung nguyên tắc cho phép chủ đầu tư, người có thẩm quyền căn cứ quy mô, tính chất của gói thầu để tự quyết định áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu (như đấu thầu, chỉ định thầu, đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc các hình thức khác) trên cơ sở bảo đảm chất lượng, tiến độ, hiệu quả và trách nhiệm giải trình.

Việc trao quyền cho chủ đầu tư, người có thẩm quyền nhằm thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền triệt để trong hoạt động đấu thầu, nâng cao vai trò, trách nhiệm của chủ đầu tư, người có thẩm quyền, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án đầu tư, nhất là các dự án thực hiện nhiệm vụ quốc gia, dự án quan trọng, cấp bách hoặc có yêu cầu đặc thù phải hoàn thành gấp để bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Quy định để chủ đầu tư chủ động áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu sẽ giúp các cơ sở y tế mua được hàng hóa bảo đảm chất lượng, phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh tốt nhất. Ảnh: Tiên Giang

Ban soạn thảo Dự án Luật cho biết, việc trao quyền cho chủ đầu tư, người có thẩm quyền được tự quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu bảo đảm không làm thay đổi bản chất, nguyên tắc của Luật Đấu thầu vì khi quyết định áp dụng một hình thức lựa chọn nhà thầu cụ thể, chủ đầu tư vẫn phải bảo đảm tuân thủ điều kiện, nguyên tắc, trình tự, thủ tục áp dụng đối với từng hình thức. Cùng với đó, Dự án Luật cũng quy định cơ chế kiểm soát, giám sát chặt chẽ để bảo đảm lựa chọn nhà thầu đáp ứng năng lực, kinh nghiệm thực hiện gói thầu có hiệu quả, chất lượng, theo đúng tiến độ, tránh lạm dụng chính sách để trục lợi. Dự thảo Luật sửa 7 Luật ngành tài chính trình Quốc hội lần này đã sửa đổi bổ sung quy định tại Điểm đ Khoản 2 Điều 84, Điểm b Khoản 2 và Điểm đ Khoản 3 Điều 86 Luật Đấu thầu về kiểm tra, giám sát hoạt động đấu thầu đối với doanh nghiệp nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ chi đầu tư và chi thường xuyên; tự chủ chi thường xuyên; gói thầu, dự án áp dụng hình thức chỉ định thầu, chỉ định nhà đầu tư và lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt.

Chia sẻ với phóng viên, cán bộ đấu thầu của Bệnh viện Trung ương quân đội 108 cho rằng, việc “mở” quy định để chủ đầu tư chủ động áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ chọn lựa nhà thầu, đồng thời tạo cơ hội mua được hàng hóa bảo đảm chất lượng, phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh tốt nhất. Chẳng hạn, những hàng hóa có chất lượng tốt, ổn định trong khám chữa bệnh sẽ được Bệnh viện mua sắm theo phương thức đặt hàng, mua sắm trực tiếp. Khi chủ động áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu, chủ đầu tư sẽ giảm thiểu nhiều rủi ro, tránh được những trường hợp nhà thầu “mông má” hồ sơ dự thầu và trúng thầu.

Theo lãnh đạo Ban Quản lý dự án Thăng Long (Bộ Xây dựng), quy định trao quyền cho chủ đầu tư trong việc áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu là “rất mở” và “rất mới” về tư duy, nhưng có thể dẫn đến những cách hiểu và áp dụng khác nhau trong thực tế. Do đó, cần có những quy định dưới Luật cụ thể để hướng dẫn chủ đầu tư, cấp có thẩm quyền áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu phù hợp, tránh các quan điểm khác nhau, mỗi nơi làm một nẻo, phát sinh nhiều tình huống trong thực tiễn. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát để tránh tình trạng áp dụng các quy định này một cách tùy tiện, dẫn đến những hệ quả không mong muốn.